5خطای نمایشگر دستگاه تزریق پلاستیک و راهنمای گام‌به‌گام تعمیر (HMI Troubleshooting)

در این مقاله، به‌صورت کاملاً کاربردی و گام‌به‌گام به بررسی نمایشگر دستگاه تزریق پلاستیک می‌پردازیم؛خطاهایی که بیشترین آمار توقف خط را دارند و در بسیاری موارد بدون نیاز فوری به تعمیرکار خارجی قابل تشخیص و رفع هستند.

مقدمه: وقتی یک ارور ساده، خط تولید را می‌خواباند

در صنعت تزریق پلاستیک، توقف خط تولید (Downtime) فقط یک مکث ساده نیست؛هر دقیقه توقف یعنی هدررفت مواد، نیروی انسانی، انرژی و از دست رفتن تعهدات تحویل.در بسیاری از موارد، منشأ این توقف نه قالب است، نه هیدرولیک و نه ماردون؛بلکه چیزی است که روبه‌روی اپراتور قرار دارد: نمایشگر یا HMI دستگاه تزریق پلاستیک.نمایشگر (HMI) رابط اصلی بین اپراتور و مغز دستگاه یعنی PLC است. وقتی HMI خطا می‌دهد، تصویر سیاه می‌شود یا تاچ از کار می‌افتد، عملاً کنترل دستگاه از دسترس خارج می‌شود؛ حتی اگر بخش‌های مکانیکی سالم باشند.

در بسیاری از تماس‌هایی که تکنسین‌ها و مدیران تولید می‌گیرند، جمله اول این است:«دستگاه سالمه، ولی نمایشگرش قاطی کرده و خط کامل خوابیده.»این دقیقاً جایی است که خطای نمایشگر دستگاه تزریق پلاستیک تبدیل به یک بحران می‌شود.نه امکان حرکت دستی وجود دارد، نه تغییر پارامترها، نه حتی دیدن آلارم اصلی PLC.در چنین شرایطی، اپراتور بین دو تصمیم گیر می‌کند:دستکاری بدون دانش و ریسک آسیب بیشتر توقف کامل خط تا رسیدن تعمیرکار هدف این مقاله این است که این فاصله خطرناک را پر کند؛یعنی اپراتور یا تکنسین بداند کجا می‌تواند وارد عمل شود و کجا باید توقف کند.

---

بخش اول: معماری ارتباطی HMI و PLC

چرا ارورهای نمایشگر دستگاه تزریق پلاستیک رخ می‌دهند؟

برای عیب‌یابی صحیح، ابتدا باید بدانیم چه چیزی در حال خطا دادن است.رابطه PLC و HMI به زبان سادهPLC مغز پردازشگر دستگاه تزریق پلاستیک است.

HMI فقط نقش نمایش اطلاعات و ارسال فرمان اپراتور را دارد.

ارتباط این دو از طریق کابل‌های ارتباطی (RS232، RS485، Ethernet و…) انجام می‌شود.

بنابراین:

اگر PLC سالم باشد ولی HMI خطا بدهد → مشکل در پنل، کابل یا تنظیمات ارتباطی است.

اگر PLC ارور داشته باشد → HMI فقط پیام را نمایش می‌دهد.

تفاوت ارور سخت‌افزاری و نرم‌افزاری

ارور سخت‌افزاری: خرابی کابل، سوختن برد، افت ولتاژ، نویز شدید

ارور نرم‌افزاری: باگ برنامه، کرش سیستم، تنظیمات اشتباه پروتکل تشخیص این تفاوت، کلید جلوگیری از تعویض اشتباه قطعات گران‌قیمت است.

---

۱. خطای ارتباطی (Communication Error / PLC Disconnect)

علائم

• نمایش پیام PLC Disconnect
• ثابت ماندن صفحه روی لوگو
• عدم واکنش دستگاه به دستورات اپراتور

علت فنی

• قطعی یا شل بودن کابل RS232 / RS485
• نویز شدید محیط صنعتی
• خرابی پورت ارتباطی PLC یا HMI
• تنظیم نادرست Baud Rate یا پروتکل ارتباطی

 

راهکار گام‌به‌گام

1. برق دستگاه را کامل قطع کنید
2. کابل ارتباطی بین PLC و HMI را:

• از نظر شکستگی
• سولفاته شدن سوکت
• شل بودن بررسی کنید
• کابل را از مسیر کابل‌های قدرت (موتور، هیتر) دور کنید
• در صورت امکان، کابل را تعویض تستی انجام دهید
• تنظیمات ارتباطی HMI را با دفترچه کنترلر تطبیق دهید

در بسیاری از موارد، همین خطای ساده به اشتباه به‌عنوان ارور PLC دستگاه تزریق تشخیص داده می‌شود.

در یکی از خطوط تزریق ۳۵۰ تن، پیام PLC Disconnect ظاهر شده بود و کل خط متوقف شده بود. در نگاه اول تصور خرابی PLC وجود داشت. اما بررسی ساده نشان داد:

کابل RS485 دقیقاً از کنار کابل موتور پمپ عبور داده شده نویز شدید باعث قطع و وصل لحظه‌ای ارتباط شده بود با تغییر مسیر کابل و اتصال صحیح شیلد به زمین، بدون هیچ تعویض قطعه‌ای، دستگاه به مدار برگشت.

این مثال نشان می‌دهد که بسیاری از مواردی که به‌عنوان تعمیر HMI تزریق پلاستیک شناخته می‌شوند، در واقع مشکل نصب و محیط هستند، نه خرابی قطعه.

---

۲. سیاه شدن یا پرپر زدن تصویر نمایشگر دستگاه تزریق پلاستیک(Display Failure)

علائم

• صفحه کاملاً سیاه اما دستگاه روشن است
• تصویر با زاویه خاص دیده می‌شود
• چشمک زدن یا نور ضعیف نمایشگر

علت فنی

• سوختن Backlight
• افت ولتاژ ورودی (معمولاً 24V DC)
• خرابی برد تغذیه یا برد اصلی HMI

تست سریع حرفه‌ای

• چراغ قوه موبایل را به صفحه بتابانید:
• اگر تصویر محو دیده شد → Backlight سوخته
• اگر هیچ تصویری نیست → احتمال خرابی برد اصلی

راهکار

• ولتاژ ورودی HMI را با مولتی‌متر اندازه بگیرید (۲۴ ولت واقعی)
• اتصالات پاور را بررسی و سفت کنید
• در صورت سوختن Backlight، از تعویض کامل پنل خودداری کنید؛ قابل تعمیر است

 

---

۳. هنگ کردن یا فریز شدن صفحه (System Freeze)

علائم

• تاچ کار می‌کند اما صفحه تغییر نمی‌کند
• تصویر ثابت می‌ماند
• دستگاه وسط کار قفل می‌شود

علت فنی

• داغ شدن CPU پنل
• تهویه نامناسب تابلو برق
• باگ نرم‌افزاری HMI
• پر شدن حافظه موقت

راهکار گام‌به‌گام

1. ریست سخت‌افزاری طبق دستور سازنده
2. بررسی فن تابلو و مسیر گردش هوا
3. کاهش نور نمایشگر در محیط‌های گرم
4. در صورت تکرار، آپدیت یا نصب مجدد نرم‌افزار HMI

نکته‌ای که کمتر به آن توجه می‌شود، دمای کاری پنل HMI است.بسیاری از پنل‌های صنعتی در دمای بالاتر از ۴۵ تا ۵۰ درجه دچار ناپایداری نرم‌افزاری می‌شوند.

اگر تابلو برق:

کنار هیترها نصب شده

یا فن گردش هوا ندارد

فریز شدن صفحه یک اتفاق طبیعی است، نه خرابی.

در این شرایط، حتی تعویض HMI هم مشکل را حل نمی‌کند مگر شرایط محیطی اصلاح شود.

---

۴. عدم کارکرد تاچ یا کالیبره نبودن صفحه(Touch Malfunction)

علائم

• لمس‌ها اشتباه ثبت می‌شوند
• بعضی نقاط صفحه کار نمی‌کنند
• نیاز به فشار زیاد

علت فنی

• به‌هم‌ریختگی کالیبراسیون
• آلودگی سطح تاچ
• ضربه یا فشار مکانیکی

راهکار

1. ورود به منوی Calibration Mode
2. معمولاً با نگه داشتن گوشه صفحه هنگام روشن شدن
3. انجام کالیبراسیون دقیق
4. تمیزکاری با دستمال بدون پرز و الکل ایزوپروپیل
5. بررسی سالم بودن لایه تاچ

موضوع کالیبراسیون تاچ اسکرین صنعتی یکی از ساده‌ترین و کم‌هزینه‌ترین تعمیرات است که اغلب نادیده گرفته می‌شود.

 

---

۵. نمایش اعداد پرت و ناپایدار(Data Inaccuracy)

علائم

• تغییر ناگهانی فشار، دما یا موقعیت
• اعداد غیرواقعی روی HMI
• ناپایداری داده‌ها

علت فنی

• نویز الکتریکی
• اتصال زمین ضعیف (Earthing)
• کابل سنسور معیوب

راهکار

1. بررسی اتصال زمین تابلو برق
2. جداسازی کابل سنسورها از کابل‌های قدرت
3. استفاده از شیلد و اتصال صحیح شیلد به زمین
4. تست سنسور با دستگاه دیگر

ارورهای خاص کنترلرهای رایج بازار ایران

برند کنترلر                                     مشکل رایج                                                       رویکرد عیب‌یابی
Techmation                           قطع ارتباط بررسی                                            تنظیمات پروتکل و کابل
KEBA                                         فریز صفحه                                          بررسی دمای پنل و ریست نرم‌افزاری
Techmation                                خطای تاچ                                                  ورود به منوی کالیبراسیون

در اغلب موارد، تنظیمات پنل تکمن (Techmation) و کبا (KEBA) مشابه هستند و منطق عیب‌یابی یکسانی دارند.

نکات عملی عیب‌یابی در پنل‌های Techmation

• قبل از هر اقدامی، از پروژه HMI بک‌آپ بگیرید
• تنظیمات ارتباطی را با نسخه PLC تطبیق دهید
• در ارورهای ارتباطی، همیشه از Factory Reset به‌عنوان آخرین راه استفاده کنید

نکات عملی در پنل‌های KEBA

• منوی Diagnostic اطلاعات بسیار دقیقی از وضعیت ارتباط می‌دهد
• فریز شدن در KEBA اغلب نرم‌افزاری است نه سخت‌افزاری
• بررسی لاگ خطا قبل از ریست، دید بسیار بهتری می‌دهد
• این اصول کلی باعث می‌شود بدون دانستن کد خطای دقیق، مسیر عیب‌یابی مشخص باشد.

---

5. نگهداری پیشگیرانه (PM) نمایشگر دستگاه تزریق پلاستیک

• چک‌لیست ماهانه
• تمیزکاری صفحه و فن‌ها
• سفت کردن ترمینال‌ها
• بررسی ولتاژ تغذیه
• بک‌آپ گرفتن از برنامه HMI و PLC

نکته حیاتی : استفاده از استابلایزر صنعتی برای محافظت از بردهای الکترونیکی حساس، هزینه نیست؛ سرمایه‌گذاری است.

 اشتباهات رایج هنگام مواجهه با خطای نمایشگر دستگاه تزریق پلاستیک

بسیاری از آسیب‌های جدی، نه از خود ارور، بلکه از واکنش اشتباه اپراتور ایجاد می‌شود:

• قطع و وصل مکرر برق بدون بررسی
• تعویض عجولانه پنل
• دستکاری تنظیمات ارتباطی بدون بک‌آپ
• نادیده گرفتن نقش نویز و ارت

شناخت این اشتباهات، به اندازه شناخت خود ارورها مهم است.

---

راهنمای نگهداری از دستگاه تزریق پلاستیک

قیمت دستگاه تزریق پلاستیک

 پرسش‌های پرتکرار

آیا سیاه شدن صفحه یعنی HMI سوخته؟

خیر. در بسیاری موارد فقط Backlight یا تغذیه دچار مشکل شده است.

آیا ارور نمایشگر دستگاه تزریق پلاستیک می‌تواند از PLC باشد؟

بله. HMI فقط پیام را نمایش می‌دهد. منبع خطا می‌تواند PLC یا سنسورها باشد.

آیا کالیبراسیون تاچ باعث پاک شدن تنظیمات دستگاه می‌شود؟

خیر. کالیبراسیون فقط مختص صفحه لمسی است و به پارامترهای تولید دست نمی‌زند.

هر چند وقت یک‌بار باید از HMI بک‌آپ گرفت؟

حداقل ماهی یک‌بار و حتماً قبل از هر تغییر نرم‌افزاری.

چه زمانی باید با متخصص تماس بگیریم؟

اگر با موارد زیر مواجه شدید، ادامه کار توسط اپراتور می‌تواند آسیب‌زننده باشد:

• بوی سوختگی برد
• داغ شدن غیرعادی پنل
• تکرار خطا پس از ریست و کالیبراسیون

در این شرایط، تعمیرکار برد الکترونیکی تخصصی وارد عمل می‌شود، نه تعویض کل پنل.

---

نمایشگر دستگاه تزریق پلاستیک در حال نمایش ارور
alt="نمایشگر دستگاه تزریق پلاستیک - ارور رایج HMI"

---

جمع‌بندی

خطای نمایشگر دستگاه تزریق پلاستیک همیشه به معنای خرابی بزرگ نیست.
در بسیاری از مواقع، با دانش صحیح، تشخیص اصولی و چند بررسی ساده می‌توان خط تولید را سریع به مدار برگرداند.

اگر این راهنما برایتان مفید بود:

• آن را ذخیره کنید
• یا چک‌لیست نگهداری را دانلود کنید
• و در صورت نیاز، برای مشاوره تخصصی با ما در تماس باشید

یک تصمیم درست، می‌تواند ساعت‌ها توقف تولید را حذف کند.

نمایشگر دستگاه تزریق پلاستیک اولین جایی است که خطاهای الکتریکی، نرم‌افزاری و محیطی خودشان را نشان می‌دهند.

کسی که منطق عیب‌یابی HMI را بداند:

• سریع‌تر تصمیم می‌گیرد
• کمتر قطعه عوض می‌کند
• و خط تولید را زودتر به سوددهی برمی‌گرداند